Ieu maitot !!!!

Esperança

Genièr 29, 2013
Daissar un comentari

Veiquí una video musicala ente se pòt auvir l’Alidé Sans, la jòuna chantaira aranesa, que faguet una entrevuda dins la Setmana. Quela chançon es una inciativa dau Conselh Generau d’Aran per sensibilizar a las violéncias fachas a las femnas. Una sensibilizacion en direccion de la jounessa, dau hip-hop per parlar d’un problema daus greus chantat per la Shhnh Crew e Alidé Sans dins mai d’una lenga parlada en Espanha : occitan aranés, catalan, castelhan e galhèc.

Advertisements

Mandat dins musica,revolucion,video

De meditar

Febrièr 9, 2011
14 Comentaris

Veiquí un extrach de las « costumas, libertat e franchezas » reconegudas per lo rei Enric III d’Anglaterra a la vila e chasteu de Limòtges. L’ai trobat dins la transcripcion dau cartulari de Limòtges de Camila Chabaneu.

57. Item. Cosduma es que negus ne deu esser cossols de .V. ans eu dich chasteu ; que deypoys que alcus hom per .I. an es estat cossols eu dich chasteu, que quel no deu hom autra vetz cossol pauzar, say que .V. ans sian passat, comptant deys lo jorn eu qual fenit l’ofici de cossolat.

Per los que comprenen pas tròp lo medievau, veiqui un essai de revirada en occitan moderne : « Qu’es la costuma que degun deu esser cònsol avant 5 ans au dich chasteu ; qu’aprep que quauqu’un es estat cònsol per un an au dich chasteu, deu pas se tornar presentar per esser cònsol sens que 5 ans se sia passat, a partir dau jorn ente fenis son ofici de cònsol. »

Lo mera actuau de Limòtges podriá ben meditar quela costuma.


Mandat dins revolucion

Fadarela solidària

Genièr 18, 2011
6 Comentaris

N’i a tres ans, aviá reçauguts daus premis per mon blògue. E me faliá premiar maitot set autres blògues. Mas, ne’n aviá un qu’existiá pas (o benleu lo coneissiá pas enquera). Lo de la Fadarela. E ne’n merita un de premi. Lo dau blògue solidari de segur. Solidari dins las luchas per la democracia, la libertat mai la justícia sociala. Perque la Fadarela es ‘na femna de conviccion. ‘Na femna que pren sa part dins la lucha per un monde melhor.


Mandat dins amics,revolucion

Votar es un plaser

Novembre 26, 2010
1 comentari

Las eleccions dau parlament de Catalonha se debanaràn lo 28 de novembre que ven. Los diferents partits politics fan circular sus Internet de las videos de propaganda. Los de la Joventut Socialista de Catalunya difusen una plan explicita. Per ilhs, votar es un plaser. Enfin… mai precisament, votar socialista te fariá jauvir. Me, sei un pauc sceptic. Benleu, la dròlla de la video es una sindiqueta que vòta per lo brave Paco. Quò se comprendriá. Mas malaürosament, eu se presenta pas questa vetz. Los occitans de la lista socialista seràn Amador Marqués e Maria Vergés. Convergéncia aranesa a maitot sa plaça sus la lista de CiU, la darriera, per Carles Barrera Sánchez, ancian sindic d’Aran… Esquerra republicana occitana es presenta emb la candidatura de Jusèp Lois Sans i Socasau sus la lista d’ERC.

Bon, l’orgasme electorau, quò marcha benleu en Catalonha. Maria Vergés es pusleu minharda e sembla fina. Amador es plan maitot (mas, jòuna filha, raibas pas, a se, li agraden los dròlles). Mas en França… François ? Ségo ? Martine ? Dominique ? A… Dominique… Si tu ses ‘na secretària bilinga quò pòt l’interessar… Sabiam pas perque n’i aviá abstencion en França ? Aura sabem…


Chauma

Novembre 2, 2010
Daissar un comentari

Ne’n ai pro daus vielhs romaires a la retirada que se planhen de la chauma mai dau blocatge. An pas pus de gasolina per ‘nar querre lo pan en veitura au vilatge ? Los chaumaires bloquen l’economia dau país ? Pareis que sem passats rasís lo blocatge totau de l’economia… Que las grandas entrepresas an perdut d’argent… Filh de garça ! Faràn pas de profiechs a la fin de l’annada ? E las p’itas ? Blocadas maitot ? E lo govern pòt ren l’i far per que a desjà balhat tot l’argent a las bancas antan ? Son vertadierament meschants quilhs blocaires d’embestiar tot lo monde ! Mas… nòstras vitas, son pas blocadas per lo sistema ? Per lo chaumatge dau mens de trenta ans e dau mai de cinquanta ? De segur, sem pas los mai malaürós dau monde. Entre chaumatge, salaris blocats e retirada que vendrà pas, nòstra vita sirà tot-parier mens ròsa que la de las generacions precedentas. « Per prene sa retirada cal que qualqu’un la paga » çò-ditz la morala dau conte. Per préner sa retirada a taus plen, fau ne’n aver lo drech. E l’aurem pas, queu drech. Perque aurem pas pro cotizat. Ieu, emb mos 33 ans, sabe desjà qu’aurai pas mas annadas a 67 ans. Per préner ta retirada e la viure coma los vielhs romaires d’auei, te la fau paiar aura. Veiquí l’objectiu vertadier de la refòrma : dreibir un merchat de mai aus amics banquiers e asseguraires, lo de la complentària vielhum. Pas de sòus per paiar ? Pas de retirada… La França se desvelharà benleu. Per ‘nar querre los sòus ente son. Los sòus que ganhen mercés a nòstre trabalh.


Misoginia occitana

Octòbre 15, 2010
3 Comentaris

La plaça de la femna dins la societat medievala occitana es mitica : respectadas, podrián èsser trobairitz, … Pertant, Occitània es coma la majoritat de las societats umanas : misogina. Iò vesem plan, emb las chançons tradicionalas. Lo perdeque de las chançons de maumaridada ? De segur, lo maridatge forçat. Lo recuelh Ai vist lo lop dau conservatòri de Limòtges es plen de la violéncia quotidiana facha a la femna : batuda, forçada, mespresada. Comprene pas perque contunhem d’utilizar un tau repertòri. La sola chançon un pauc feminista que coneisse nos ven dau Bearn : Hilhas, n’aimatz pas tant los òmis.

La lexicografa Josiana Ubaud s’ataquet dins Escrichs sus lei femnas, Escrichs de femnas au vocabulari occitan de depreciacion de la femna. 127 paginas de mots de mespretz contrabalançats per los textes de poetessas occitanas. Un còp de mai l’Ubaud se vai far daus amics. Perque, dins son introduccion, parla de la societat occitana mas tanben de l’occitanisme. Misogine l’occitanisme ? De segur… Coma lo demai de la societat. A n’autres, òmes que nos disem progressistas, de chamnhar nòstre rapòrt a las femnas. Dins nòstres biais de parlar, de viure, mai dins nòstra vesença de çò que devem èsser.

D’escotar, l’entrevista de Josiana Ubaud sus Ràdio País :

http://www.radio-pais.com/plugins/content/dewplayer.swf?son=http://www.radio-pais.com/images/stories/reportages/josianaubaud.mp3&autoplay=0&autoreplay=0


29 de mai de 2005

Mai 29, 2010
3 Comentaris

Lo 29 de mai de 2005, lo pòple francés emai lo pòple occitan (57 dau cent daus votaires en Occitània granda) disseren de non au Tractat Constitucionau Europeu. Ives Lavalada parla dins sa cronica d’aura d’una « reaccion nacionalista e a basa xenofòba, egoïsta e replejada » e de « l’adicion daus corporatismes e la prevaléncia d’un chauvinisme istoric ». Diriá qu’era pusleu una reaccion contra los eleits, qu’eran de consent per un project europeu ente lo pòple vigueren pas pus sa plaça. De segur, troberen un mejan per iò far ratificar tot-parier. Aüei, vesem totjorn queu fossat entre lo monde politic europeu, globalament de consent per calmar los merchats financiers internacionaus en ipotecar l’avenidor daus pòples d’Euròpa. Lector, t’auràs compres que votei « non » queu diumenc 29 de mai de 2005. Voldriá donar paraula a un autre autor lemosin, Christian Viguié, que dins sos partis pris conta a son amic René Pons ‘quela nuech, plaça de la Republica a Limòtges, ente i’era coma se. Qu’es un texte escrich en francés, la revirada es miá.

« Diumenc 29 de mai : victòria dau NON. Quau plaser de veire nòstres grands tragedians (politics, actors, jornalistas, …) nos anonciar l’apocalipsi !

A l’entorn de 10 oras de l’enser, beviam dau champanha, plaça de la Republica jos ‘na plueja plasenta e tedda. Lo monde venián emb lors botelhas, lors veires, emb ‘quela jòia tranquila, afirmant que demòra enquera, per çò qu’es de las luchas, dau pan sus la cleda. La luciditat e la jòia sont des mots qui vont très bien ensemble. Emb de l’engenh, òm ne’n podriá far ‘na chançon. »


Mandat dins amics,ieu,revolucion

MOVIM : platafòrma sociala liura

Abriu 13, 2010
1 comentari

Coneissetz lo malhum sociau MOVIM ? Non ? Normau ! Per lo moment, qu’es nonmas un project de malhum sociau au còdi font dubert e descentralizat. Una mena de Facebook emb mai de foncionalitats. « Còdi dubert » vòu dire que tot lo monde pòt l’utilizar per crear son malhum sociau, lo modifiar, l’installar de pertot. Descentralizat vòu dire qu’es n’i a pas qu’un servidor qu’a totas las donadas de tot lo monde, coma per Facebook. Enfin, ilhs deven ne’n aver mai d’un, de segur, mas son tots chas Facebook, aus Estats-Units. Emai Facebook se’n pòt servir comercialament. Alaidonc, n’i aurà mai d’un servidor, chascun podrà ne’n far un per auberjar sas donadas o ben utilizar un servidor de fiança. MOVIM a un autre interest per los internautas occitans : serà en occitan. Aüei, Facebook es pas en occitan emai refusarià de laissar far la traduccion dins quela lenga. Auriàn totjorn pas respondut a las demandas daus utilizaires. Adonc, lo sol malhum sociau en occitan es Charrada. E leu leu, MOVIM.

Mas MOVIM es nonmas un project. Los pitits jòunes qu’agueren l’idéia an mestier d’aida. An mestier de programaires mas tanben de reviraires. E dins totas las lengas ! Perdeque far ? « Perque un programaire s’interessarià mai a un project qu’es dins sa lenga mairala. » Per lo moment, la presentacion dau project es en : alemand, anglés, espanhòu, francés, italian, occitan. Esperen vòstra aida.


Mandat dins amics,lenga,revolucion

Perque Georges Frêche ganharà diumenc

Març 19, 2010
2 Comentaris

De las votz nombrosas s’enaucen en Lengadòc contra lo populisme dau Georges Frêche. Pertant los lengadocians contunhen de votar per se. Diumen, n’iaurà pas que tres listas : la de Frêche, la de l’UMP e la dau FN. Finalament, tres listas populistas. Perque lo populisme pren pè dins ‘quela region ?

Per Robèrt Lafont, las revoltas en Lengadòc seguen lo modeu gramscian dau « blòt populari ». Dins una region periferica, qu’a pas los mejans d’agir directament sus lo poder politic centrau,las categorias socialas excluidas de la prosperitat s’unissen. Quò mena a daus movements revolucionaris populistas o a ‘na deriva prefeissista. L’istòria occitana ne’n es clafida. Dins la segonda partida dau segle 20, queu fenomene se revelet dins las eleccions : 56 coma Pojada, 65 coma Tixier e las annadas 80 coma Le Pen.

Aüei, lo Lengadòc-Rosselhon es una region emb un taus de chaumatge fòrt, de las difficultas economicas, notadament dins l’agricultura. Los que vòlen se far auvir van chausir un dau dos populismes francés nacionalistas : la drecha descomplexada de Sarkozy, que parla verai, que te vòu far ganhar, mas que reüssís pas pus a convencer de sa lucha contra l’imigracion ; l’extrema-drecha de Le Pen, que tòrna prener son discors anti-sistema e anti-imigracion. Mas avem un autre populisme, de gaucha e regionau, basat sus un biais de parlar verai coma lo Sarkozy e sus l’esperit popular anti-estatau coma lo Le Pen. Frêche ditz çò que pensa, coma zo pensa, Frêche s’opausa a l’aparelh parisenc. Frêche es dau país, l’eròs dau país contra los aparelhs politics e contra la drecha e Sarkozy. E Frêche ganharà diumenc.


Mandat dins revolucion

Aran independenta ?

Febrièr 17, 2010
2 Comentaris

Catalonha es d’organizar son territòri en vigariás coma simbòu de son particularisme dins ‘n’Espanha organizada en províncias. La Vau d’Aran deuria èsser integrada a la vigariá de las Pireneus-Nautas. Per lo sindic d’Aran, Paco Boya, qu’es pas acceptable. Li sembla qu’es la mesma chausa que l’annexion de la vau a la província de Lheida en 1833 per lo poder espanhòu.

Pertant, dins l’encastre de l’autonomia catalana, Aran aviá recuperat de las institucions pròpias, un estatut per sa lenga e de las relacions bilateralas emb la Generalitat de Catalonha. Boya parla de far valer los drechs istorics de la vau a Madrid o quitament de demandar l’independéncia.

Quel afar pausa lo problema de l’estatut de queu territòri e de son apartenéncia a Occitània pusleu qu’a Catalonha. La drecha aranesa ne’n aprofiecha per jugar Madrid contra Barcelona e s’opausar au govern catalanista de la Generalitat, coma l’expliqua Farri. La gaucha aranesa se copa de la gaucha catalana. Mas degun vira la testa vers lo Nòrd, vers lo demain d’Occitània, coma zo jos-linha lo movement Libertat. Emai en Occitània granda, dins lo quite mitan occitanista politic, degun se’n preocupa. Quala surtida per quela crisi ? La creacion d’una vigariá aranesa ? D’un comunautat autonòma coma zo demanda Iniciativa per Occitània dins son manifeste ?

Peticion en linha : Aran non vòu èster en cap vegueria !

Ai pas la solucion mas me sembla plan important qu’Aran ne’n aprofieche per s’afirmar coma realitat politica occitana.


Mandat dins revolucion
Pagina seguenta »